Ontwerpbestemmingsplan Klooster Sint-Agnetenberg

 De huidige eigenaren van het voormalige kloostercomplex van de Liefdezusters van het Kostbaar Bloed in dePlakstraat willen er woningen in realiseren. Daarvoor moet wel de bestemming worden gewijzigd en is er eenaangepast bestemmingsplan in procedure gebracht.

Omdat wij het met name niet eens zijn dat de kloosterkapel een privéwoning wordt, heeft onze vereniging samenmet de Stichting Jacob Kritzraedt en de Federatie Historie Sittard-Geleen-Born een zogenaamde “zienswijze” ophet “Ontwerp Bestemmingsplan Klooster Sint-Agnetenberg” ingediend. Om die uitgebreide zienswijze voor eenbreder publiek begrijpelijker te maken heeft Frank Hage, jurist en bestuurslid van de Stichting Jacob Kritzraedt,onderstaande samenvatting gemaakt: met dank aan de website “Kerkgebouwen in Limburg”

De plannen ter plaatse van de niet-monumentale uitbreiding uit 1965 langs de Plakstraat en de plannen voorwoningen in de kloostervleugels rond de pandhof zijn prima.

Echter, het plan voor de kloosterkapel is heel slecht. Dit is het meest waardevolle deel van het kloostercomplex enjuist hier worden de cultuurhistorische waarden ernstig geweld aangedaan. Toekomstige generaties zullen onsdeze ernstige aantasting van de kloosterkapel niet vergeven. Daarom moet de Gemeenteraad hetontwerpbestemmingsplan m.b.t. de kloosterkapel afwijzen.

 

Kloosterkapel is heel bijzonder

De kloosterkapel en haar interieur is een Rijksbeschermd monument. Het laat-barokke interieur is helemaalorigineel en gaaf en dateert uit de periode vóór de Franse Tijd. Dat maakt het interieur uiterst zeldzaam enkostbaar. Helemaal bijzonder is de verwantschap tussen de St. Michielskerk op de Markt (van de paters dominicanen) en de kloosterkapel (van de zusters dominicanessen). Beide interieurs zijn door de eeuwenongeschonden bewaard gebleven. Het feit dat zij op slechts 200 meter afstand van elkaar liggen, maakt decombinatie van deze twee barokke kerken werkelijk uniek in Nederland. Daar moeten we heel trots en zuinig opzijn! Het gaat niet alleen om de losse interieur- elementen, maar met name ook om de totale belevingswaarde vanhet kostbare interieur.

 

Deskundigen onderschrijven dan ook dat de kloosterkapel een heel hoge waarde heeft. Maar het ontwerpbestemmingsplan houdt hier helemaal geen rekening mee.

met dank aan de Rijksdienst voor de Monumentenzorg

Tekortkomingen in ontwerpbestemmingsplan

 

                  Het bestemmingsplan biedt geen maatwerk; het is gewoon een simpele Dat kan misschienbij een nieuwbouwwoning, maar niet bij een zeldzaam monument. Dan is maatwerk geboden. Het plan bevat geenenkele bepaling die het interieur van de kloosterkapel beschermt. De Gemeente denkt dat het interieur voldoendeis beschermd via andere wetten. Dat is niet waar. Het ensemble als geheel en de ruimtelijke belevingswaarde daarvan zijn niet beschermd. En juist deze zijn in de kloosterkapel toonaangevend. Extra bescherming in hetbestemmingsplan is dus noodzakelijk.

                  Het ontwerpbestemmingsplan is bedoeld om van de kloosterkapel een privéwoning voor alleen deeigenaar te Daarvoor is een ingrijpende verbouwing nodig waardoor interieur- elementen zullen wordenvernield en de ruimtelijke beleving voorgoed onmogelijk wordt gemaakt. Een woonbestemming is dus zeerschadelijk voor de aanwezige monumentale waarden.

                 Door de bestemmingswijziging zal de kloosterkapel voorgoed ontoegankelijk zijn voor het Wijvinden dat dit bijzondere erfgoed gewoon toegankelijk moet zijn voor de inwoners van Sittard-Geleen en voor alletoeristen die onze stad bezoeken. Daarom moet de kapel een maatschap- pelijke bestemming houden met een brede publieke functie. De door de Gemeente geplande bestemmingswijziging maakt het interieur voorgoedonzichtbaar.

                 De Gemeente heeft geen goede redenen voor een bestemmingswijziging. Er is geen enkel onderzoekgedaan waaruit blijkt dat een bestemmingswijziging nodig zou De Gemeente heeft nooit de mogelijkheden totherontwikkeling onderzocht. De Gemeente heeft geen enkele poging gedaan om de ruimtelijke beleving van hetinterieur voor een breed publiek te behouden. Dat getuigt van gemakzucht. Een verbouwing tot privéwoning is inelk geval de slechtst denkbare oplossing.

                De Gemeente is verplicht om in het bestemmingsplan een beschrijving te geven van de wijze waarop met deaanwezige historische waarden en monumenten rekening is Dat is echter niet gebeurd. De Gemeenteheeft dus geen merkbare aandacht besteed aan de monumentale waarde van de kapel. Dat is onbegrijpelijk voorzo’n uniek monument.

               De zijgevel (zichtbaar vanaf de stadswal) dateert uit de 17de eeuw en is nog helemaal Deze zijgevel is niet extra beschermd. Intussen geeft de Gemeente wel extra bescherming aan een gevel uit 1965. Ook dat isonbegrijpelijk.

               De Cultuurhistorische Waardenkaart speelt een belangrijke rol bij de bescherming van het erfgoed in onze De Waardenkaart heeft dan ook veel waardering gekregen van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. De Gemeente heeft deze Waardenkaart echter niet van toepassing verklaard in het ontwerpbestemmingsplan. Ookdaarom is de bescherming van dit erfgoed niet goed geregeld.

               Bovendien heeft de Gemeente geen advies gevraagd aan de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) en ook niet aan de Adviescommissie Ruimtelijke Kwaliteit (ARK). Dit heeft tot gevolg dat de kwaliteit van hetontwerpbestemmingsplan beneden de maat

 

Deze argumenten zijn uitvoerig uitgewerkt in onze officieel ingediende gezamenlijke zienswijze op hetontwerpbestemmingsplan.

 

Conclusie

Samenvattend dringen wij erop aan dat de kloosterkapel van Sint-Agnetenberg geen woonbestem- ming voor deeigenaar krijgt, maar een zodanig brede bestemming dat de monumentale waarden van zowel het exterieur alsvan het interieur behouden blijven én ook toegankelijk voor het publiek.

Wij willen geen vertraging voor de rest van het plan. Daarom moet het bestemmingsplan voor de kapel apart worden behandeld. Op die manier komt de voortgang van de rest van het plan niet in gevaar.

Ook willen we een veel betere bescherming van de ruimtelijke belevingswaarde en van de ensemble- waarde vanhet waardevolle en uiterst zeldzame interieur van de kloosterkapel. Wanneer dat niet gebeurt, dreigt onherstelbareaantasting. In Sittard is al genoeg gesloopt. Wanneer de stad aantrekkelijk wil zijn voor inwoners en toeristen,zullen juist de meest bijzondere monumenten in ere moeten worden gehouden.

Stichting Jacob Kritzraedt Vereniging SittardsVerleden

Federatie Historie Sittard-Geleen-Born

Wij zullen u via onze website op de hoogte houden van de verdere ontwikkelingen. En voor wie de hele zienswijzewil bestuderen: stuur een mailtje naar het secretariaat.

 

Meer lezen over de geschiedenis van klooster Agnetenberg